آرشيو

شعر

داستان

پژوهش

طنز

مصاحبه

نمايشگاه

 موسيقی

   
گزارشی از آغاز تا آخرين كنسرت گروه دستان به بهانه كنسرت بهار٨٣
دستان نغمه و پشت كار

روزنامه ايران

شنبه ٢٣ اسفند ۱۳۸۲

هرچند گروه نوازی به شكل نوين ، پديده‌ای نو با قدمت حدود هشتاد سال در موسيقی ايران است اما امروزه به يك سنت تثبيت شده در اين موسيقی بدل شده است. اين پديده نخستين بار به شكلی تقريبا ناخودآگاه ، در كنسرت‌های انجمن اخوت رخ می‌نمايد. سپس اركستر هنرستان موسيقی وزير است كه از تركيب سازهای ايرانی و غربی پديد آمده بود. شايد اولين گروه موسيقی به شكلی كه مدنظر ماست با تركيب سازهای ايرانی ، اركستر وزارت فرهنگ و هنر به سرپرستی فرامرز پايور باشد. در اين گروه ، سازهای ايرانی و سازهای مهجوری نظير عود، رباب و قيچك به كار می‌رفت. ويلن نيز در اغلب آثار ضبط شده ، مورد استفاده قرار می‌گرفت.
تشكيل دو گروه مشهور شيدا به سرپرستی محمدرضا لطفی (١٣٥٣) و عارف (١٣٥٤) به سرپرستی حسين عليزاده و بعدها پرويز مشكاتيان ، طليعه حركتی بود كه از اواخر دهه چهل شكل گرفته بود. رجوع به گذشته و توجه به اصالت و سنت‌های موسيقايی ، در راس توجه دانشكده موسيقی و مركز حفظ و اشاعه قرار داشت.
اين دو گروه با دو رويكرد متفاوت ، آثاری متعدد و ارزشمند در موسيقی سی سال اخير پديد آوردند. اما به دلايل متعدد، حركت اين دو گروه ، به تدريج روبه نقصان گذارد تا با كنسرت ١٣٧٦ گروه عارف (كه البته فقط پرويز مشكاتيان از نسل قبل باقی مانده بود) روند روبه گسترش فرهنگ گروه نوازی ، تا حد زيادی متوقف شود.
گروه دستان ، در آغاز دهه هفتاد، به عنوان گروهی منسجم ، فعال و با حضور چند چهره شاخص ، فعاليت خود را آغاز كرد. اين گروه پيش از آن با تكيه بر موسيقيدانان ايرانی خارج از كشور شكل گرفت. حميد متبسم و كيهان كلهر از اعضای اصلی گروه بودند. پس از مدتی محمدعلی كيانی نژاد و پشنگ كامكار نيز به گروه پيوستند تا در اوايل دهه هفتاد كنسرت‌هايی را با آواز مرحوم ايرج بسطامی در داخل و خارج از كشور برگزار كنند. در آن زمان مرتضی اعيان نوازندگی تنبك گروه را برعهده داشت و گاه نوازندگان ديگری با گروه همكاری داشتند. بوی نوروز و بامداد (ساخته حميد متبسم) و سرو سيمين (ساخته محمدعلی كيانی نژاد) محصول اين دوران است. اين گروه نشان داد حركتی پويا و منسجم را آغاز كرده است. در مرامنامه نانوشته آن حقوق اعضای گروه ، همدلی و همراهی ، عدم سرپرست مشخص و تثبيت شده و رعايت مساوات ، مدنظر بوده است. بامداد به عنوان اثری مهم در موسيقی ٢٠ سال اخير مطرح می‌شود.
قطعه ونوشه (برای سه تار و گروه سازهای ايرانی) يك اثر مهم و جدی در عرصه گروه نوازی و موسيقی تنظيمی است. پس از چندی برخی اعضا گروه ، از تركيب آن خارج شده و مسير مستقل خود را طی می‌كنند از آن جمله كيهان كلهر كه با اثر شب ، سكوت ، كوير، به عنوان هنرمندی مستقل و صاحب ايده در موسيقی مطرح می‌شود.
حميد متبسم ، نوازنده تار و سه تار كه فعاليت حرفه‌ای خود را در كانون چاوش زيرنظر محمدرضا لطفی و حسين عليزاده آغاز كرده است.
عضو ثابت گروه دستان است. او كه سال‌هاست در خارج از كشور به سر می‌برد، كنسرت‌های متعددی برگزار كرده است از اين رو نام دستان و نام وی ، در هم گره خورده است.
گروه دستان ، پس از چند سال فراز و نشيب ، از سال ١٣٧٩ فعاليت مجدد خود را با تركيب تازه‌ای از سر گرفت.
حميد متبسم (تار و سه تار)، سعيد فرج‌پوری (كمانچه)، حسين بهروزی‌نيا (عود)، پژمان حدادی (تنبك) و بهنام سامانی (دف)، گردهم آمدند تا با اجرای نغمه‌های محلی ، بار ديگر اعلام حضور كنند. شوريده عنوان دو اثر بود كه با خوانندگی سركار خانم واعظی در خارج از كشور، مورد توجه واقع شد. قطعات دشتی (متبسم) و افشاری (فرجپوری) اين مجموعه در فرانسه ، از طرف مجله لوموند صاحب عنوان شناخته شد. اعلام عنوان شوك ، از سوی مجله مذكور، مباحثی را نيز برانگيخت. همچنين ديپلم افتخار، وزير فرهنگ و هنر فرانسه نيز به آن اعطا شد.
اين گروه ، بهمن ماه امسال نيز مجموعه كنسرت‌هايی را در كانادا و آمريكا برگزار كرد و اعلام آمادگی خود را برای اعطای ٥٠ درصد از عوايد كنسرت به نفع زلزله زدگان بم ، عنوان كردند. اكنون اين گروه خود را آماده كنسرت بهار ٨٣ می‌كند. از اولين روز بهار ٨٣، گروه دستان مجموعه شوريده را در شهرهای لندن ، پاريس و برلين اجرا خواهد كرد. در ادامه ، گروه مذكور، مجموعه مستقل ديگری را در آواز دشتی با صدای شهرام ناظری دربرلين ،‌ هانوفر، آمستردام ، بركسل ، كلن ، سوئيس ، فرانكفورت ، وين و مونی اجرا می‌كند.
حميد متبسم طی گفت وگويی از انتشار اين اثر در آينده‌ای نزديك خبر داد. او همچنين از اثر ديگری با صدای صديق تعريف سخن گفت كه ضبط آن پايان يافته و مراحل ميكس و پالايش خود را می‌گذراند. متبسم روح همدلی و همكاری اعضای گروه را عاملی مهم در موفقيت گروه دانست. سعيد فرجپوری ، ديگر نوازنده گروه ، نيز از اجراهای آينده گروه سخن گفت. او در مورد گروه چنين توضيح داد: حس احترام به يكديگر، رعايت حقوق ديگران ، دوستی و صميميت ، ما را به هم نزديك كرده است. با وجود آنكه اعضای گروه در شهرهای دور از هم به سر می‌برند، اما با ارتباط مداوم ، احساس نزديكی می‌كنيم. او در مورد شيوه تمرين و اجرا چنين پاس داد: قبل از اجرا، آثار را به صورت نت يا كاست برای يكديگر فرستاده و تمرين می‌كنيم. سپس چند روز قبل از اجرا، در يك نقطه مشخص گردهم آمده و گروهی ، اثر را شكل می‌دهيم تا برای اجرای صحنه‌ای مهيا شود.
گروه دستان در كنسرت بهار آينده ، علاوه بر آواز دشتی قطعاتی از موسيقی كردی را نيز اجرا خواهد كرد. فرجپوری كه به تازگی اثری با عنوان ژوان در زمينه موسيقی كردی منتشر ساخته ، تنظيم اين بخش را برعهده دارد.
گروه دستان ، از فعالترين گروه‌های موسيقی ايرانی است ، اين گروه كه عمده فعاليت خود را در خارج از كشور متمركز كرده است ، در ايران با انتشار آثاری ، موقعيت و حضور خود را خاطرنشان می‌سازد. همكاری با خواننده‌های مختلف و تعدد خواننده و در حقيقت عدم وابستگی به خواننده از ويژگی‌های اين گروه است. هرچند درنظام خواننده سالاری ، حضور خوانندگان مشهور، موقعيت و جذب مخاطب را تضمين می‌كند. همكاری با خوانندگانی نظير مرحوم بسطامی و شهرام ناظری را نيز بايد از اين منظر، نظاره كرد.

< برگشت >

صفحهً اصلی    |    در بارهً کانون    |    اساسنامهً کانون    |    برنامه های کانون    |    آدرسهای مفيد

Links     |     Programme     |     Statut     |     Über uns     |     Home

تماس با کانون :      kanun@andischeh.com