آرشيو

شعر

داستان

پژوهش

طنز

مصاحبه

نمايشگاه

 موسيقی

   

24 بهمن سالروز درگذشت فروغ فرخ زاد

 آيدين آغداشلو:
فروغ اولين زني است كه زن را مي سرايد. فروغ در پي‌‏شكل دادن به معناست .
فروغ اولين زن شاعري است كه در اشعارش به وضوح دغدغه‌‏هاي يك زن را بيان مي‌‏كند.
شعر فروغ مختص به خود اوست. شعر فروغ منتج از نوع زندگي اوست و شعرش در كنار زندگي‌‏اش معنا مي‌‏يابد. او شاعر صادقي بود كه هيچ گاه شعرش را فداي فرماليسم و مفهوم نكرد. او به گونه خاص خود در زندگي جنگيد؛ ملامت كشيد و به گونه خود شعر گفت.


آيدين آغداشلو در گفت‌‏وگو با خبرنگار ادبي ايلنا گفت: شايد يكي از دلايلي كه براساس آن مي‌‏توان استناد كرد كه فروغ يكي از شاعران خوب ايران بوده‌‏است مطالبي است كه تاكنون پيرامون آثار او نوشته شده‌‏. اگر شاعري كارش بر جسته نباشد نمي‌‏تواند در طول تاريخ دوام بياورد. اگر مسائل جنبي شعري شاعري را مطرح كند ديري نمي‌‏پايد كه نام او محو خواهد شد.
وي در ادامه تصريح كرد: فروغ, شاعري بود كه تا آن زمان در ادبيات فارسي نمونه و مشابه نداشت. او اولين زن شاعري است كه مستقيما درباره خودش شعر مي‌‏گويد. او از داوري‌‏هاي كه صورت مي‌‏گرفت نترسيده. البته پيش از فروغ زنان شاعر ديگري از مهستي گرفته تا پروين اعتصامي در تاريخ ادبياتمان داشتيم اما اين نوع شعر پس از مهستي كمتر از سوي زنان سروده مي‌‏شد.
آغداشلو با اشاره به دوران بلوغ شعري فروغ افزود: اوج درخشش شعر فروغ دهه 40 بود. دهه‌‏اي كه شاعران بزرگ ايران در اوج مي‌‏درخشيدند و طبعا اين شاعران بر روي هم تاثير هم مي‌‏گذاشتند, به نوعي رقابت نيز در كارشان ديده مي‌‏شد و در تقويت يكديگر هم مي‌‏كوشيدند. خوشبختانه شاعران اين نسل مثل دوران نيما عمل نكردند كه بيشتر عمرش وقف مبارزه براي تصحيح معناي شعر گذشت.


آيدين آغداشلو

وي با اشاره به"نقاشي" كه براي فروغ بيشتر جنبه تفنني داشت, افزود: فروغ مثل سهراب يك نقاش تمام عيار نبود. نقاشي براي او بيشتر جنبه تفنني داشت و از آن لذت مي‌‏برد. البته نقاشي‌‏هاي فروغ نشان مي‌‏دهد كه او براي شكل دادن مفهوم و معناي كه مد نظر ش بود از هيچ چيزي پروايي ندارد و براي بيان مفهوم خود از امكاناتي به غير شعر نيز سود مي‌‏جويد.
آغداشلو در ادامه گفت: فروغ در عرصه فيلم‌‏سازي جدي‌‏تر از نقاشي عمل كرد. او تنها با ساختن يك فيلم جوايز متعددي را به خود اختصاص داد و دليل آن اين بود كه شاعرانگي كه در اشعارش شكل مي‌‏گرفت با ابزار ديگري در اين فيلم به نمايش گذاشته شد. او درعرصه تئاتر نيز مدتي فعاليت داشت و همه اين‌‏ها نشان مي‌‏دهند كه فروغ در پي‌‏شكل دادن به معناست و از هيچ تلاشي نيز براي رسيدن به اين هدف فرو گذار نيست.
وي در ادامه درباره تاثير ابراهيم گلستان در زندگي فروغ گفت: اگر اين آشنايي در زندگي فروغ رخ نمي‌‏داد, لابد اتفاق ديگري در زندگي فروغ مي‌‏افتاد. فروغ فرخزاد قبل از آشنايي با ابراهيم گلستان شاعر بود و به جهان بيني بود دست يافته بود. قطعا در شاعرانگي فروغ شكي نيست اما آشنايي و همكاري با ابراهيم گلستان در شعر و در زنديگ فروغ بي‌‏تاثير نبود, گلستان حوزه معرفتي فروغ را گسترش داد. تمام كساني كه در دوره‌‏اي همكاري با ابراهيم گلستان را درك كرده‌‏اند و با او همراه بودند ازچنين تاثيري بر خوردار بوده‌‏اند.
وي در ادامه گفت: اگر چنين ملاقات و آشنايي براي فروغ دست نمي‌‏داد او هم چنان شاعر مهمي بود, همان طور كه در همان دوران سيمين بهبهاني نيز شعر مي‌‏سرود و رفته رفته در طول زمان شعرش متكامل شد و به جايگاه فعلي خود دست يافت و شعرهاي كنوني او مختصر شباهتي با شعرهاي آن روزهاي فروغ دارد.
آغداشلو در ادامه يادآور شد: فروغ, شاملو و اخوان همه از شاعراني به شمار مي‌‏رو ند كه او ج شكوفايي خود را در دهه 40 سپري كردند و پس از آن نيز شعر درخشان سرودند. اگر فروغ نيز زندگي‌‏اش ادامه پيدا مي‌‏كرد حتما شعرهاي درخشاني مي‌‏سرود, البته به گمان من سن زياد و كم معيار مناسبي براي سرودن شعر خوب و بد نيست آن چنان كه نيما, شاملو, اخوان و منوچهر آتشي در پيرانه سري جهان را به گونه‌‏اي ديگر تماشا كردند و روايت كردند.
وي در پايان گفت: مثلا احمد رضا احمدي يكي از پرهيا هوترين شاعران نسل خويش است كه در حال حاضر كه شصتمين سال‌‏هاي حيات خود را سپري مي‌‏كند, شعرش عميق‌‏تر و زيباتر از شعرهاي دهه‌‏هاي قبل به شمار مي‌‏رود. اگر به شعرهاي كنوني و دهه‌‏هاي اخير او نگاه كنيم در مي‌‏يابيم كه ديدگاه شاعري او نبست به جهان در طول سال‌‏ها تغيير كرده‌‏است. شايد اگر فروغ نيزبود اين اتفاق براي او هم مي‌‏افتاد.

ایلنا


زندگينامه: فروغ‌ فرخزاد

سال و محل تولّد: 1313 شمسي تهران
سال و محل وفات: 1345 تهران

 فروغ‌ فرخزاد شاعر‌ معاصر در سال‌ 1313 شمسي‌ در تهران‌ به‌ دنيا آمد. فروغ‌ پس‌از پايان‌ كلاس‌ سوم‌ دبيرستان‌ به‌ هنرستان‌ بانوان‌ رفت‌ . خياطي‌ و نقاشي‌ ياد گرفت‌. درشانزده‌ سالگي‌ به‌ پرويز شاپور يكي‌ از بستگان‌ مادرش‌ كه‌ پانزده‌ سال‌ از او بزرگتر بود دل‌ باخت‌ و عليرغم‌ مخالفت‌ خانواده‌ با او ازدواج‌ كرد و به‌ اهواز رفت‌; ولي‌ كمتر از دو سال‌بعد از همسرش‌ طلاق‌ گرفت‌ و به‌ تهران‌ بازگشت‌ . فروغ‌ شاعري‌ را از هفت‌ سالگي‌ آغاز كرد و نخستين‌ مجموعه‌ شعر او در سال‌ 1331چاپ‌ شد. دومين‌ مجموعه‌ شعر فروغ‌ (ديوار) در بيست‌ و يك‌ سالگي‌ اين‌ شاعره‌ چاپ‌ شد و بدليل‌ برخي‌ گستاخي‌ها و سنت‌ شكني‌ ها مورد نقد و سرزنش‌ ادبا قرار گرفت‌. فروغ‌ فرخزاد يك‌ سال‌ بعد عليرغم‌ ملامت‌ شخصيتهاي‌ ادبي‌، سومين‌ مجموعه‌ شعر خود بنام‌ عصيان‌ را چاپ‌ كرد; اين‌ سه‌ مجموعه‌ شعر اشعاري‌ بودند زنانه‌ ، سركش‌، رومانتيك‌ وبحث‌ انگيز. فروغ‌ سپس‌ جذب‌ فعاليتهاي‌ سينمائي‌ شد و در سال‌ 1338 براي‌ مطالعه‌ و تجربه‌ سينما به‌ انگلستان‌ رفت‌. وي‌ پس‌ از بازگشت‌ در سال‌ 1341 فيلم‌ مستندي‌ از جذاميان‌ تبريز بنام‌ ( خانه‌ سياه‌ است‌) تهيه‌ كرد كه‌ اين‌ فيلم‌ در سال‌ 1342 برنده‌ جايزه‌ بهترين‌ فيلم‌ مستند فستيوال‌ اوبرهاوزن‌ ايتاليا شد. مطالعات‌ عميق‌ فروغ‌ فرخزاد در زمينه‌ سينما و فيلمبرداري‌ و آشنائي‌ با نويسندگان‌معاصر سبب‌ شد كه‌ وي‌ در اواخر عمر كوتاه‌ خود نگرش‌ ديگري‌ نسبت‌ به‌ هنر، شعر وجامعه‌ پيدا كند. اين‌ تحول‌ فكري‌ به‌ اندازه‌اي‌ بود كه‌ شاعر‌ چهارمين‌ مجموعه‌ شعر خودرا (تولدي‌ ديگر) نام‌ نهاد كه‌ داراي‌ روح‌ و حالتي‌ متفاوت‌ از قبل‌ و مملو از اشعار اجتماعي‌ و انتقادي‌ بود. مجموعه‌ تولدي‌ ديگر دنياي‌ تفكرات‌ اين‌ شاعر‌ جوان‌ را به‌ گونه‌اي‌ نوين‌نشان‌ مي‌داد و فروغ‌ پس‌ از چاپ‌ اين‌ مجموعه‌، از آثار شعري‌ گذشته‌ خود اظهار تأسف‌ كرد و اين‌ اشعار را بيان‌ ساده‌اي‌ از جهان‌ بيرون‌ خود ناميد. فروغ‌ فرخزاد در سال‌ 1343 به‌ ايتاليا،آلمان‌ و فرانسه‌ سفر كرد و در اين‌ ايام‌ كه‌ در داخل‌ و خارج‌ از ايران‌ به‌ شهرت‌ خاصي‌دست‌ يافته‌ بود، سازمان‌ فرهنگي‌ يونسكو فيلم‌ نيم‌ ساعته‌اي‌ از زندگي‌ او تهيه‌ كرد. فروغ‌ در روز دوشنبه‌ 24 بهمن‌ 1345 دراثر سانحه‌ تصادف‌ رانندگي‌ در سن‌ سي‌ ودو سالگي‌ در گذشت‌.

سایت برای فردا

< برگشت >

صفحهً اصلی    |    در بارهً کانون    |    اساسنامهً کانون    |    برنامه های کانون    |    آدرسهای مفيد

Links     |     Programme     |     Statut     |     Über uns     |     Home

تماس با کانون :      kanun@andischeh.com